Ook gepubliceerd via LinkedIn

Al een paar maanden schotelt mijn tijdlijn me video's voor van mensen die het einde van het AI-feest voorspellen. En niet zomaar wat doemaccounts: dit zijn mensen met een serieuze staat van dienst. Een voormalig fondsmanager van Wall Street die uitlegt dat een AI-zeepbel van drie biljoen dollar op knappen staat. Een miljardair-belegger die 2000 en 2008 zag aankomen en bijna negen miljoen kijkers vertelt dat zijn persoonlijke advies over Amerikaanse techaandelen luidt: "sell them all". Goed geproduceerd, overtuigend gebracht. En toch bleven er bij het kijken vragen aan me knagen: moet ik me echt zorgen maken? Hoe zit het met mijn eigen bescheiden beleggingsportefeuille? En als het einde echt zo dichtbij en zo duidelijk is, zou ik het dan niet zelf in de cijfers moeten kunnen terugvinden?

Dus ben ik gaan zoeken. Ik voer sowieso al een paar maanden een lang gesprek over de AI-investeringscyclus, een van die discussies die langzaam doorsudderen en waar ik steeds op terugkom. Begonnen met Opus 4.6, voortgezet met Opus 4.8, en vandaag besloot ik GPT 5.6 op de proef te stellen met de eerdere resultaten, omdat dit het moment leek om het geheel onder druk te zetten met een van de nieuwste frontier-toppers. Maar ook dat was niet genoeg, dus nadat GPT er naar hartenlust mee aan de slag was geweest, legde ik de hele geschiedenis voor aan Fable (ja, hetzelfde model waar ik vorige maand over schreef, dat nog steeds twee keer zoveel tokens verbruikt) en vroeg ik het de redenering aan te vallen in plaats van samen te vatten: waar gaat dit mis? En daarna om wat overbleef te toetsen aan echte bronnen. Daar kwamen vier zwakke punten in mijn eigen analyse uit, en ik moet toegeven dat de meeste klopten.

Eerst mijn eigen blinde vlek

Het punt dat pijn deed: ik was ervan uitgegaan dat de goedkope Chinese en open modellen de zakelijke markt al van onderaf aan het opslokken waren, omdat alle gebruiksgrafieken in mijn feed dat suggereren. In de werkelijke cijfers over wat bedrijven uitgeven zitten ze rond de één procent, en het aandeel van open modellen is vorig jaar zelfs gedaald. Mijn eigen analyse bevatte dus precies het soort handige gat dat ik de doemvideo's op het punt stond te verwijten. (Daar was de oefening nu juist voor bedoeld, maar het steekt toch een beetje.)

Wat de doemvideo's goed zien

Daarna ging ik terug naar de video's, dit keer met de transcripties en de cijfers naast elkaar. Ik verwachtte ze op feitelijke fouten te betrappen, en zo liep het niet helemaal. Tot mijn verrassing bouwt de fondsmanager zijn betoog op krediet: private credit financiert inmiddels een serieus deel van de opbouw van AI-capaciteit, en bij die fondsen zie je opnames en gating. Dat is geen hysterie - mijn eigen speurwerk wijst op dezelfde zwakke plek. AI-gerelateerde bedrijven gaven in de eerste helft van dit jaar ruwweg $244 miljard aan obligaties uit, meer dan het dubbele van heel 2025. Analisten verwachten dat de gecombineerde vrije kasstroom van de grote cloudbedrijven rond dit kwartaal onder nul zakt - het tijdperk waarin AI-capex uit eigen zak werd betaald, loopt voor onze ogen ten einde. Chipleveranciers financieren hun eigen klanten op een schaal die relatief gezien, en volgens sommige tellingen, al groter is dan wat Lucent op het hoogtepunt in 2000 deed. Over de ongemakkelijke cijfers zijn de doemdenkers en ik het grotendeels eens.

De miljardair verraste me nog meer. Zijn centrale argument is dat de grote zeepbellen zich altijd vormen rond de belangrijkste ideeën, juist omdat iedereen kan zien dat het om iets echts gaat - spoorwegen, internet. Amazon verloor in de dotcomcrash 92% en erfde daarna de retailwereld. Dat is misschien wel het nuttigste kader in deze hele discussie: het verschil tussen een geweldige technologie en een geweldige belegging. Op dat punt staan hij en ik gewoon aan dezelfde kant.

Waar onze wegen scheiden

Waar scheiden onze wegen dan? Ten eerste bij de feiten die over het hoofd lijken te worden gezien, vergeten omwille van het betoog. Nvidia noteert op ongeveer 21 keer de verwachte winst na weer een recordkwartaal (de miljardair noemt 35 tot 40 keer voor de brede markt; de gewone trailing K/W van de S&P ligt eerder rond 29, de cyclisch gecorrigeerde eerder rond 41 - hoe dan ook ruim onder de 65 van Japan in 1989, de vergelijking die hij zelf maakt). De twee door AI gedreven correcties die we dit jaar al hebben gehad, een bij software in februari en een bij halfgeleiders in juni en juli, werden allebei opgevangen - iedereen die dat het begin van het einde noemde had ongeveer drie weken gelijk en daarna niet meer. De cloudomzet blijft steeds harder groeien, in elk geval voorlopig. Er is tot nu toe geen enkele grote AI-gerelateerde wanbetaling geweest. En het "Chinese model net zo goed voor een derde van de prijs" uit een van de video's kost juist drie keer zoveel als zijn voorganger.

Ten tweede, en dat weegt voor mij zwaarder, bij de vorm van de beweringen. Op de vraag wanneer de ineenstorting komt, antwoordt de miljardair in het interview voorzichtig: het "would be compatible with history" dat de piek heel binnenkort komt - en elders zegt hij dat het weken, maanden of jaren kan duren. De titel boven datzelfde interview luidt: "I'm SELLING everything. The crash is already here!" Ergens tussen opname en upload is een voorzichtige oude beer veranderd in een kristallen bol. De fondsmanager sluit zijn betoog ondertussen af met "credit always ends the party. Always." Het klinkt als analyse, maar met een regel zonder datum, zonder drempel en zonder voorwaarde waaronder hij niet zou kloppen, kun je geen ongelijk krijgen. Ik besef dat veel video- en artikeltitels wel iets van clickbait hebben, de makers willen natuurlijk dat we hun content lezen of bekijken. Maar ik erger me eraan als mensen zware beweringen doen zonder dat de inhoud van hun product die onderbouwt, het verspilt mijn tijd(!) en het is misleidend. Ik schreef hier een paar weken geleden over overtuiging die het werk doet dat bewijs zou moeten doen - dit is hetzelfde mechanisme, op macroschaal en met een hogere productiekwaliteit. Al moet ik eerlijk zeggen dat een deel van de overtuiging pas in de montage blijkt te worden toegevoegd.

En terwijl ik dit schreef, ging het algoritme een tandje hoger en schotelde het me de derde laag voor: de anonieme, goed geproduceerde kanalen die de beren met een staat van dienst omwerken tot iets duisterders. Het kanaal dat het voor mij koos, haalt de miljardair met naam aan, noemt correct de koers-winstverhouding van 201 die Cisco op zijn top had, en vindt nergens ruimte om te zeggen waar Nvidia vandaag werkelijk op noteert (iets boven de dertig keer de winst van de afgelopen twaalf maanden, als je wilt vergelijken). Zijn cijfers houden ergens in 2024 op: "over $300 billion a year" aan AI-capex, terwijl de guidance voor dit jaar meer dan het dubbele is, en een golf insiderverkopen uit februari 2024 die wordt gepresenteerd als het slimme geld dat "near the highs" vertrekt - tweeënhalf jaar geleden, en de indices staan sindsdien een stuk hoger. Zelfs hier zit ergens een echt mechanisme verstopt (de circulaire geldstroom tussen investeerders, AI-labs en chipleveranciers bestaat echt, en staat op mijn lijst hieronder), maar in deze laag is er helemaal geen voorspelling meer over. Het is een kant-en-klaar verhaal met schuldigen, en aan het eind een behulpzame link naar de volgende crisisvideo. Grappig genoeg zijn de mensen die het dichtst bij de bron zitten het voorzichtigst met hun beweringen - de zekerheid begint pas echt een paar schakels verderop in de keten.

Een watchlist in plaats van een voorspelling

Wat de oefening me heeft opgeleverd is dus geen tegenvoorspelling maar een lijst met dingen om in de gaten te houden - je kunt zeggen dat ik hun mechanismen serieus heb genomen en er drempels aan heb gehangen. Herstelt de vrije kasstroom van de hyperscalers, of blijft die dalen terwijl er wordt doorgebouwd? Verspreiden de opnames en gating in private credit zich verder, of komt het weer tot rust (de vraag op de obligatiemarkten loopt sinds februari terug, dus deze controleer ik als eerste)? Verkort iemand de afschrijvingstermijn van zijn GPU's, of boekt iemand een eerste echte bijzondere waardevermindering? En halen die goedkope open modellen alsnog ooit meer dan een laag eencijferig percentage van de uitgaven van bedrijven? Bij elk van deze punten heb ik een drempel, een bron en een evaluatiedatum genoteerd. Niet erg spannend, ik weet het, maar het is in elk geval controleerbaar.

Belangrijker nog: er staan een paar sleuteldata op die lijst die zwaarder wegen dan alle andere. De meest geciteerde cijfers in dit hele debat - de omzet en marges van de frontier-labs zelf - zijn nooit geaudit. Wat rondgaat zijn run rates die midden in financieringsrondes worden aangekondigd, en uitgelekte cijfers die onderling niet kloppen, soms bij lange na niet. Beide grote labs hebben naar verluidt inmiddels vertrouwelijk een beursgang aangevraagd. Dat betekent dat er aan dit hele debat een einddatum zit: op de dag dat die prospectussen openbaar worden, zijn de meeste cijfers waar mensen nu mee gooien voor het eerst te controleren. Uren aan doemcontent, en die datum valt niet één keer.

Moet ik me dus zorgen maken?

En omdat ik de vraag zelf eerder stelde: hoe zit het met mijn eigen bescheiden portefeuille? Ik geef toe dat ik de mix enigszins heb aangepast - minder afhankelijk van de Amerikaanse aandelenmarkt, wat meer Europa, en weg van de meest verhitte en misschien te zwaar ingezette techfondsen. Denk ik dat de markten gaan crashen? Nee, dat denk ik niet. Geloof ik dat er onderweg wat neerwaartse correcties kunnen komen? Ja, die komen er waarschijnlijk wel - en dat is de reden voor de aanpassing, niets dramatischers dan dat. Dat klinkt, besef ik, als een bescheiden versie van het advies van de miljardair. Het verschil is dat er bij mijn versie een lijst hoort, en voorwaarden waaronder ik het terugdraai.

Dus geen voorspelling van mij, maar een vraag, en die is voor beide kampen bedoeld. Als je overtuigd bent dat er een zeepbel is: welk bewijs zou je ervan afbrengen? Als je overtuigd bent dat die er niet is, dezelfde vraag. Ik heb mijn lijst. En als op jouw lijst signalen staan die ik mis, of als je vindt dat deze hele watchlist-aanpak de plank misslaat, hoor ik dat graag.

Bronnen

De video's die in dit artikel besproken worden

Oordeel zelf of de titels bij de inhoud passen - dat is nu juist het punt van dit artikel.

Financiering en krediet

Waarderingen en marktdata

Alle cijfers zijn op 23 juli 2026 voor het laatst aan deze bronnen getoetst. Zie je een getal dat niet meer klopt, dan is dat precies het soort reactie waar ik op hoop.